Thủ tướng viễn chinh.

Ngài thủ tướng thân chinh dẫn một đội quân đi viễn chinh châu Âu. Chuyến đi này không mang theo  báo giới rầm rộ như nhiều chuyến khác, mọi nguồn tin đều do TTVN sàng lọc rồi đưa ra đến công luân.

Chương trình ngài sẽ đi qua chính thức ba nơi, Bỉ, Đức và Vatican.

Bỉ là nơi mà trụ sở của các tổ chức trụ sở châu Âu toạ lạc, trong đó có khối Nato . Đức là nước mạnh nhất trong khối EU, Vatican đương nhiên là nơi quyền lực bí ẩn mà quốc gia nào cũng phải đáng e ngại.

Nhìn bên ngoài, có lẽ báo chí VN lại ca ngợi vị thế VN đang lên. Ngài thủ tướng đã tiếp cận 3 nơi quan trọng nhất Tây Âu.

Quan sát theo một góc tích cực thì chuyến đi này đáng được đánh giá cao. Liên minh Châu Âu, Na To chả thích thú gì khi TQ đang bắt tay với Nga. Bà thủ tướng Đức tặng nguyên thủ TQ bản đồ TQ không có những quần đảo mà TQ đang đòi hỏi. Về Vatican sự tự ý phong hồng y, giám mục của giáo hội CG TQ cùng với nhiều mâu thuẫn khác giữa Vatican và TQ, chắc chắn Vatican không ưa gì TQ.

Không biết đoàn tuỳ tùng đi theo Nguyễn Tấn Dũng có những ai, nhưng một vài hình ảnh cho thấy có Nguyễn Chí Vịnh và Phạm Binh Minh. Hai nhân vật thường xuyên phải giải quyết những vấn đề xung đột với TQ trên biển Đông.

Kết luận mục đích chuyến đi này, mục tiêu trọng yếu của VN là tìm kiếm sự giúp đỡ đễ ngăn chặn việc nhà cầm quyền TQ tiến hành thôn tính biển Đông. Nhất là những động thái gần đây TQ tranh thủ quốc tế bận tâm đến Nga, Ucraina, Syri, nhà nước Hồi Giáo, TQ đang tìm cách mua vũ khí hiện đại và nỗ lực biến quần đảo Hoàng Sa thành một căn cứ quân sự hiện đại, hiệu quả gấp mấy lần tàu sân bay.

Hiệp định thương mại tự do EU và VN là điều cần trong tương lại, nó không thể có kết quả ngay tức khắc, chính vì thế việc đề cập việc này của VN chỉ nhận được lời hứa sẽ xem xét của EU. Thời điểm này VN đang cần tới TPP và tập trung để ký được hiệp đình này hơn cả. Cho nên mục tiêu về Hiệp Định Thương Mại Tự Do EU và VN chỉ là mục đích phụ của chuyến đi.

 Điều đáng buồn là chính quyền Vn chưa thật hết lòng khi tìm kiếm sự giúp đỡ của Tây Âu.

Đó là việc gặp Vatican sau cùng, một toan tính mang tính khôn lỏi của nhà cầm quyền cộng sản. Chính vì sự không thật lòng này, sẽ khiến các nguyên thủ Châu Âu ngần ngại khi thương thảo giúp đỡ VN. Chúng ta đều biết EU và Đức rất quan tâm đến tình trạng bình đẳng tôn giáo ở Việt Nam. Nếu như thiện ý , phái đoàn thủ tướng sẽ gặp Vatican, hai bên có những đàm phán tiến bộ cho sự bình đẳng tôn giáo ở VN, chắc chắn đó sẽ là động lực để các nguyên thủ quốc gia Tây Âu có niềm tin vào sự thay đổi thiện ý của VN.

 Thế nhưng VN ma mãnh, họ gặp các nguyên thủ trước, khi bị đặt ra vấn đề tôn giáo. Họ sẽ nói, đấy, chúng tôi cũng sẽ gặp Vatican luôn đây. Thiện chí thế còn gì, chúng ta cứ bàn đi. 

 Khéo léo nữa là thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đưa chuyện tự do hàng hải ra làm miếng mồi khiến EU phải quan tâm. Nếu đặt nặng chuyện tranh chấp chủ quyền đôi bên , chắc sẽ không hiệu quả bằng việc nêu chuyện hành động ngang ngược của TQ không chỉ ảnh hưởng đến Vn mà còn ảnh hưởng đến tự do hàng hải đi lại của các nước.

 Tuyến đường biển qua biển Đông không ảnh hưởng nhiều đến Tây Âu, các nước Trung Cận Đông, bờ  Đông Phi, Ấn Độ và Đông Nam Á, Bắc Á, Úc qua lại nơi đây nhiều hơn.

 Việt Nam sẽ mong đợi EU giúp đỡ gì trong vụ việc tranh chấp ở Biển Đông, khi họ mang đến với EU những điều không thực bụng như vậy.? Tất nhiên người Tây Âu không hẹp hòi gì để thoả mãn một số thứ như món quà nhỏ cho VN như một khoản viên trợ, một lời hứa thúc đẩy nhanh việc xem xét hiệp định thương mại, vài lời phát biểu về biển Đông. Nhưng để đến mức như VN mong đợi là còn rất xa vời.

 Trong chương trình của thủ tướng có gặp gỡ các doanh nhân Việt Kiều ở Tây Âu, vận động họ đầu tư vào VN. 

Các đại gia bên Mỹ hay bên Đông Âu thì nhiều, chứ bên Tây Âu đại gia tầm cỡ nào có được là bao. Đã thế vụ án Việt Kiều Hà Lan Trinh Vĩnh Bình còn sờ sờ ra đó. Chả cần bàn sâu, cũng biết hiệu quả của việc này cũng chả khả quan như mong đợi.

 Quyết đinh mọi việc sáng sủa hơn sẽ nằm ở chỗ hiệu quả sau cuộc hội kiến của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Đức Giáo Hoàng. Nếu cuộc hội kiến này không có gì tiến bộ. Có nghĩa tất cả những mong đợi khác của VN từ Tây Âu sẽ vẫn chỉ có ở tương lai.

Một chuyến đi đáng ra là tích cực, lại không đạt được mục đích tích cực. Hành động như vây chỉ khiến cho TQ tiếp tục gia tăng hơn ở biển Đông. Không xa đâu, chỉ sau chuyến đi nửa vời này của ông thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng một vài tháng, biển Đông chắc chắn sẽ lại dậy sóng cồn. Lúc ấy chỉ còn cách rúc đầu sâu thêm vào lòng Trung Cộng để mong được sóng yên, biển lặng.

Đm, đi thế thà đéo đi cho xong. ( nhiều bạn cứ thắc mắc sao mình chửi bậy, mình phải gài vài câu vậy để các tờ báo nghiêm túc không lấy lại được bài mình. Như thế mình luôn giữ vị trí là thằng chém gió chứ đéo phải nhà chính trị hay bình luận chính trị. Bà con thông cảm nhé )

--------------------------

 Khái niệm Sự Bình Đẳng Tôn Giáo được thay cho khái niệm Tự Do Tôn Giáo là ý cá nhân của người viết bài này. Rất nhiều quan sát viên về nhân quyền đến VN để xem xét vấn đề mà những nhà đấu tranh nhân quyền ở VN kêu gọi là Tự Do Tôn Giáo. Những quan sát viên này đã được người của chính quyền đưa đến những nơi mà tôn giáo ở đó hoạt động rất mạnh, như lễ hội Chùa Hương, chùa Bái Đĩnh, giáo phận Bùi Chu, Phát Diệm, Hưng Hoá và một vài giáo phận nữa trong Nam...thậm chí là cả những cuộc lên đồng hoành tráng rực rỡ sắc mầu, âm thanh và người tham dự. Nhà cầm quyền VN đã lý giải rằng ở VN vẫn có tự do tôn giáo, những thứ đó đang diễn ra trước mắt các quan sát viên. Còn chuyện ở nơi này, nơi kia là do họ chống phá an ninh trật tự nên mới có việc ngăn chặn. Nhiều quan sát viên đã không lý giải được tại sao việc có nơi tôn giáo hoạt động công khai không hề bị ngăn cản, có nơi lại bị ngăn cản.

Vì lý do ấy, người viết tạm dùng cụm từ Bình Đẳng Tôn Giáo thay cho cụm từ Tự Do Tôn Giáo.

Con đường ngắn nhất.

Hôm qua đi lang thang cùng mấy ông anh, bà chị. Thấy một ông già bán đồ linh tinh, trong đó lạc lõng một cái vỏ ốc to bằng cát bát ăn phở. Bèn lân la xem rồi hỏi giá, ông già phán 30 e, không bớt.

 Mua xong, mấy bà chị hỏi mình hâm mà mua cái vỏ ốc đắt thế. Mình bảo chị mà nói nữa, em đập luôn. Mấy bà lại bảo mình hâm. Mình bảo, em đập ra thành miếng nhỏ em bán, chứ em có mua con ốc này vể bày đâu. Trong nhóm có ông già quê ở Chuôn nói, em xẻ ra chứ đừng đập, xẻ thành 3 miếng dọc thế này này, ông chỉ con ốc và những đường xoắn của nó.

Lúc ấy các chị mới biết mình không hâm mà cũng chả nói đùa.










 Các chị nói ông anh ở làng nghề khảm khai, biết. Nhưng cậu làm sao mà biết được nhỉ.?


 Cách đây hơn 20 năm, mình ở bộ đội về. Chưa có việc, giao du toàn với dân giang hồ. Ngày đó thì quân Khánh Trắng, Sơn Lùn....đủ các loại giang hồ hảo hán ngang tầm thế hoạt động suốt từ chợ Long Biên đến dốc Bác Cổ, vòng vèo cả vào những ngõ nhỏ như Chợ Gạo, Hàng Muối...đấy là bến bãi nơi làm ăn của họ. Còn trong Đào Duy Từ mệnh danh là đảo Xi Xin, nơi ma tuý , cờ bạc, vay lãi quy mô lớn nhất Hà Nội đều tập trung ở đó.

Bố mình ốm nặng, bệnh phổi kinh niên. Một hôm ông gọi mình lại gần giường bảo.

- Đất này không phải là nơi con sống, bố muốn con về quê ở với cô Hồng, học nghề làm đồ gỗ ở đấy. Nếu được con lấy vợ ở đó, bố sẽ mua nhà ở quê cho con. Con đừng sống ở HN này, không hợp với con đâu.

Mình ngớ người, nhà có đến 5 anh em trai, thế nào ông già lại bảo mình về quê mà sống. Nhưng lúc đó bố ốm, mà mình theo câu '' quân xử thần tử, thần bất tử bất trung. Phụ xử tử vong, tử bất vong bất hiếu '' nên chuẩn bị quần áo. Hôm sau bà cô mình ở ngõ Vũ Lợi áp giải mình sang Đồng Kỵ bàn giao cho cô Hồng. Mà nói chuyện bà cô ở ngõ Vũ Lợi, lúc mình 4 tuổi bố đã mang mình cho bà cô nuôi. Bà cô nghiêm khắc, từng cái ăn, cái ở, câu nói cũng bị nhắc nhở răn đe. Chả hiểu sao mình nhớ được những ngày ở nhà cô mới tài. Rồi lúc 5 tuổi thì mình bỏ về nhà, đi bộ từ ngõ Vũ Lợi về ngõ Phất Lộc. Đến cửa nhà thấy bà cô đang mếu máo khóc huu , mọi người vây quanh, bảo bổ nhau đi tìm mình. Mình mới ngóc đầu lên nói - ơ ! con đây mà.

 Mình nhớ hôm đó nhà dọn cơm cho mình ăn, bắp cải luôc, trứng luộc dầm nước mắm, Một mình được cả quả trứng. Ăn xong cả nhà hỏi đi thế nào về, mình kể đi bộ ra hồ Thuyền Quang, thấy cái cây ngả mặt hồ thì rẽ trái, đi đến nhà thờ thì rẽ phải , ra đến chỗ bến tàu điện là xuyên qua chợ Hàng Bè về. Sau qủa đấy thì bố lo mình lại bỏ về, nên bảo thôi ở nhà vậy. Nhà cô làm nghề chụp ảnh, nghề đó lúc đấy kiếm cũng dư dả, cuộc sống ở nhà cô về vật chất sướng hơn. thế nhưng đúng là con không chê cha mẹ khó.

 Bà cô ở Vũ Lợi chở mình sang , dặn dò xong dúi cho 10 nghìn, 2 tờ 5 nghìn xanh. Mình ở quê, hàng tháng cô mang tiền sang đóng tiền ăn của mình cho cô Hồng, mỗi lần thế laij dúi cho một hai chục. Lần nào cũng mắng nhiếc sa sả. Tính cô ấy cả nhà ai cũng sợ vì nóng như lửa, nhưng rất tốt với con cháu. Lúc mình lấy vợ, lúc cần tiền làm ăn cô đều trợ giúp. Mấy lần trốn an ninh, vào nhà cô ở, cô cũng đều chăm sóc cẩn thận. Thậm chí cô còn phát hiện những kẻ nào đứng theo dõi mình nữa. Từ khi mình thành phản động thì cô chả bao giờ mắng nữa, thậm chí còn hào hứng, mỗi lần đến nhà thấy trước cửa là cười tươi nói to.

- A ông Buôn Gió đây rồi, ăn gì chưa, uống gì nào.

Vì cô ủng hộ mình làm phản động, nên nhà mình cũng chả ai nói chuyện ngăn cản mình nữa. Cả họ hàng ai cũng nể trọng cô, giờ cô ra mặt thế thì ai mà ngăn. Cô là chỗ dựa tinh thần lớn nhất của mình trong công cuộc làm phản đông. Nếu không thì có khi bỏ cuộc từ lâu rồi. Ai cũng bảo mình dở hơi, trừ hai vợ chồng cô ra. Sau lại có thêm bà dì vợ thấy thằng cháu rể là phản động, lại khen giữa nhà là thằng này giỏi. Thế là cả hai bên đều chả ai nói gì nữa.

 Mình ở  làng Đồng Kỵ, xóm Giếng. Cô Hồng sang nói với nhà chú Mịch cho mình học nghề. Nhà chú Mịch là một tổ hợp gia đình sản xuất khép kín, từ khâu mua gỗ về xẻ, bào, đóng mộc gọi là thợ '' ngang'', do chú và thằng Công trạc tuổi mình làm. Còn phần cắt tỉa trai do thằng Minh em dưới thằng Công.  Dưới nữa là cô em gái và cậu em trai là nghề lấy '' đất ''. Lấy đất là đục tỉa ra những cái hõm vừa miếng hoạ tiết bằng trai, ốc, rồi phết sơn ta, gắn miếng ốc, trai vào đó.

Bà mẹ thì nấu ăn và đánh bóng, công đoạn cuối cùng của sản phẩm.

Cả gia đình làm miệt mài, trẻ con đi học về làm để cặp bắt tay vào làm, đến tối cơm nước xong học bài. Hầu hết mọi người trong làng đều chăm chỉ như vậy. Ở quê con gái 16 tuổi là bạn trại trong làng muốn tím hiểu có thể đến nhà, 18 tuổi là cưới. Bạn trai đến nhà, con gái tiếp ở giữa nhà, hoặc giữa sân. Pha trà tiếp khách, chuyện trò có thể không ai nghe thấy. Nhưng mọi cử động đều trước tầm mắt mọi người. Khi nảo bỏ trầu thì có thể đưa nhau đi ra thị trấn hay phố huyện chơi, xem phim. Còn không thì cứ ngồi giữa nhà mà tâm sự tình cảm gì thì tâm sự.

 Hàng ngày mình ở nhà chú Mịch, lúc thì làm cái này, lúc làm cái kia, nhưng mình thích nhất là học theo thằng Minh, nghề cắt tỉa mảnh trai. Mình làm đứt của nó bao nhiêu lưỡi cưa, nó mất công thay cho mình mà lúc nào cũng vui vẻ. Cái nhà ấy ai cũng vui vẻ, người nhà quê chân chất và hồn hậu, chả mấy khi nào có tiếng cáu gắt hay cãi nhau. Cuộc sống êm đềm, cần cù và vui vẻ, ăn uống đạm bạc, chắt chiu. Đến ngày vụ cày cấy, gặt hái mọi người đều ra đồng. Mình đi theo sau cô em gái để vác lúa ra xe cho thằng Công và chú Mịch chở về. Rồi lại còn đi cắt lúa cho nhà cô Hồng nữa.

Lẽ ra có khi đời suôn sẻ, mình thành một ông chủ làm đồ gỗ khảm trai ở làng Đồng Kỵ, bên cô vợ chịu khó cặm cụi là em thằng Công.

Cả nhà họ và hàng xóm ai cũng khen mình thông minh, chịu khó, hiền lành. Người HN gì mà chịu khó thế, lành thế, chỉ thấy cười suốt, chả nề hà việc gì...cho đến một hôm thằng Công đi tán gái,, gọi mình đi theo. Bọn kia đông hơn, nó tự dưng cà khịa hai thằng. Mình xông vào giữa đám đá hộc máu thằng gấu nhất, bọn nó vây quanh mình, gậy gộc, gạch đá. Mình bị thương, máu chảy đẫm người những vẫn hăng vớ gạch túm tóc đập vào đầu thằng gần nhất. Chắc cái hình ảnh túm tóc đập gạch vào đầu man rợ hơn là cầm gạch ném, cho nên mình về được nhà cô Hồng, để đi viện khâu vết thương.

 Hai hôm sau nhà bọn kia đến nhà cô Hồng, nói chuyện giảng hoà. Mình bảo không, thằng nào nhanh thằng đó sống, không có gì hoà giải.  Bà cô ở Vũ Lợi về, bắt phải cam đoan không báo thù, mọi việc hoà giải êm ấm.

Lúc tháo vết khâu, mình đi ra đường, làng xóm ai nhìn mình cũng e ngại, thì ra nhà kia mò ra HN tìm nhà mình để nói chuyện rồi lân la hỏi hàng xóm, nghe kể linh tinh thế nào, họ về kể lại, cứ một đồn mười đi lại, mình thành một kẻ côn đồ, hung hãn. Buồn nhất là lúc gặp em thằng Công, cô ấy nói kiểu như vừa giận, vừa hờn.

- Trông cái mặt hiền thế kia hoá ra là tướng cướp.

Có đúng thằng Công còn nói chuyện với mình, còn cô chú Mịch giữ khoảng cách, cô con gái nhìn mình như muốn nói gì nhiều lắm. Nhưng ngại bố mẹ thì phải. Mình đành sang nhà thằng Quang học nghề, bố thằng Quang cũng thuộc loại máu mặt, thời trẻ cũng ngang tàng, ông ấy nhận mình ngay. Nhà thằng Quang lại không làm nghề khảm, mà nhà đó nặng về chạm trổ, con gái con trai suốt ngày đục chạm. Mình nhặt những mẫu gỗ thừa học cham trổ, trong lòng vẫn nhớ hoạ tiết của những mảnh trai vô tri, qua vài khâu gọt , tỉa , khảm đánh bóng bỗng thành những bông hoa mảnh mai hay những con bướm nhỏ xíu xinh xắn. Nhớ nhất nụ cười của em Nền, em gái thằng Quang mỗi khi đang làm lại quay mặt liếc mình cười.

 Mình về nhà , bố vẫn ốm năng, thấy mình ông gượng như xua. Con về quê đi, đừng ở đây làm gì. Mình kể chuyện đánh nhau, giờ ở quê ai cũng sợ. Bố bảo thế thì sang Đình Bảng ở nhà ông Tài, theo nghề thịt lợn. Cố sao mà ở dó, bố sẽ mua nhà ở Đình Bảng cho con. Xin bố ngủ ở nhà một hôm, sáng sau lại theo bà cô Vũ Lợi về Đình Bảng, học nghề mổ lợn.

Mùa đông năm ấy, giữa đêm lạnh nhất, có tiếng xôn xao. Anh mình về báo tin bố mất. Mình về đến nhà, lại bên giường sờ vào bố thấy cứng và lạnh như đá. Mình khóc. Lần cuối bố đánh mình không khóc, ông đã vất roi đi  ôm mặt khóc, ông bảo, con là người không phải của thời này. Từ đấy bố không đánh nữa, năm đó mình 13 tuổi.

 Những năm sau mình đi làm đủ thứ, rồi đi tù, ra tù lại làm đủ thứ chả ra gì. Anh mình bảo mày làm nghề gì tử tế mà sống, những cái này có tiền nhưng cũng chả thành người được. Rồi thế hệ này, thế hệ sau lại cứ thế. Chả thoát ra được, làm cái gì cho con cái nó còn có tương lại,  học hành, đừng lại như mày.

Mình cũng chả nghe, việc làm cứ làm. Mãi sau này sinh Tí Hớn ra, trở thành phản động. Tự nhiên những trò giang hồ đột ngột chấm dứt, có lần gặp thằng nó mở trang cá độ, hỏi đánh cửa dưới ở đâu, mình nhớ mãi mới ra.  Hôm qua đi trên xe cùng với vợ anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh và hai người khác, nhìn cái vỏ ốc mua, mình chợt nghĩ ra vì sao bố cứ muốn gửi mình đi cho cô nuôi dạy từ bé , cả muốn mình về quê ở, lấy vợ, sinh con rồi đừng về Hà Nội. Đó là bố muốn mình sống cuộc đời bình thường như bao người khác. Bố lo sợ mình sẽ bị bầm dập ở đời nếu như cứ ở chốn đô thành.

Bây giờ đã 22 năm, em Nền có khi thành bà ngoại rồi, em lấy chồng 2 năm sau ngày mình rời khỏi làng Đồng Kỵ. Con ốc óng ánh xà cừ hôm nay làm mình nhớ lại những kỷ niệm thửo trước, tiếng đục lấy đất dường như vẫn còn chan chát trong tai. Em chắc cũng chả biết thằng tướng cướp của em năm xưa giờ đã lưu lạc tận giữa trời Âu này để nhận học bổng của viên Gớt. Cũng như bố mình, ông không còn để chứng kiến được đứa con mà ông đã gắng hết sức tàn cuối đời để đưa nó vào cuộc sống yên bình giờ thế nào.

Trên xe đang nói chuyện về những bước ngoặt trong đời anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh, mình bật thốt.

- Anh chị ạ, em suy ra con đường ngắn nhất để trở thành người tử tế, chính là con đường làm phản động.

Thích

Bát bún mọc ở Bremen.

Bún mọc là thứ đơn giản, chỉ có nước dùng, hành, mùi và những viên mọc làm bởi thịt xay trộn  cùng nấm hương thái nhỏ. Người ta ca ngợi phở, bún riêu, bún ốc nhưng chả mấy khi người ta ca ngợi bún mọc cả. Món ăn này chắc vì đơn giản, nên chẳng đáng đưa vào trong tâm trí của những nhà ẩm thực học kiêm người viết xã hội.

 Mọc chỉ là thứ để cho thêm vào bún ở Hà Nội. Bún thang, bún bò, bún dọc mùng chân giò, bún măng ngan, vịt ...thậm chí là cả bún riêu hay phở gà đều có thể cho thêm mọc. Khi bán hàng người ta trộn thịt với mộc nhĩ cho đỡ tốn, vì nấm hương đắt hơn. Thế là thành ba loại mọc, mọc trộn nấm hương, mọc trộn mộc nhĩ và mọc chả trộn gì cả. Trong ba loại đấy lại có hai loại thịt, là thịt như dạng băm hay như dạng xay nhuyễn mà mua ở chợ gọi là giò sống.

 Tính ra bún chả nướng băm viên cũng có thể gọi là dạng mọc. Nhưng chả ai người ta gọi vậy, nghe gọi mọc nướng mất cảm tình quá.

Tôi thích ăn bún mọc, vì nó dễ ăn, không có xương để phải nhằn như bún móng giò hay bún sườn, cũng không quá béo như bún bò hay quá nhiều hương vị như bún thang. Thích nhất ăn món gì dễ nuốt trong khi đầu óc đang phải nghĩ nhiều, lúc đầu đang nghĩ nhiều ăn món nào phức tạp một chút tự nhiên thấy khó chịu. Có thể tôi thích nữa là vì ngày nhỏ mẹ tôi hay ăn và cho tôi ăn, cái này chả biết có đúng không di truyền hay ảnh hưởng thế hệ , nhưng thằng Tí Hớn bây giờ nó cũng khoái ăn bún mọc.

 Hàng bún tôi thích ăn nhất ở đầu ngõ Nội Miếu, của chj con dâu ngõ đó bán. Lúc sớm chị bán ở chỗ nối hàng Giầy với Lương Ngọc Quyến, đối diện với khách sạn của tay một thời buôn lậu Thái Gù. Muộn hơn tầm 8 giờ chỉ chuyển sâu vào trong ngõ Nội Miếu để tránh công an, dân phòng phường Hàng Buồm truy quét. Chị bán bún măng khô, sườn, móng giò, thịt chân giò thái mỏng. Tương tự như bún dọc mùng, có điều thay bằng dọc mùng là măng khô. Lúc tôi ở nhà là 15 nghìn một bát , rẻ một nửa so với phở mà vẫn ngon miệng. Khách của chị đa số là người bình dân, mấy chị bán hàng trong phố, hàng xóm, mấy ông già về hưu. Hiếm khi thấy thanh niên sành sỏi thời trang nào ngồi ăn hàng của chị.

 Hàng bún thứ hai là bún dọc mùng, cách nhà tôi mấy nhà. À mà nói nhà ở đây là nhà Phất Lôc, đoạn ăn sáng của tôi thât nhiêu khê. Tôi lấy vợ ở Hoàng Quốc Việt. Nhưng cứ sáng thì tôi về nhà Phất Lộc ở đó đến chiều, đấy là chỗ tôi mánh mối, làm ăn. Mỗi sáng đi quãng đường gần chục cây số đó, có bao nhiêu hàng ngon. Nhưng vẫn cố lết về chỗ phố cổ quanh nhà để ăn. Không phải vì các nơi kia không ngon hay tôi coi thường điều gì. Mà ngồi ăn sáng ở chỗ quen thuộc, xung quanh là nhà bạn bè, người quen cũng tự nhiên thấy ấm áp hơn là ngồi một nơi đầy người tứ xứ, xa lạ bao quanh.

 Báo chí người ta lên án người Hà Nội bán cháo chửi, bún chửi. Nhưng có chuyện này chả thấy báo chí nào nói. Đó là nhiều người chủ hàng đứng ra, công thức của họ, còn người bán đến người phục vụ đều ở tỉnh khác được thuê. Phần lớn là các cô gái trẻ, các cô này sau thời gian va chạm, tự nhiên nhiều cô thành chao chát, cô xinh hơn và biết trang điểm hơn, cô ăn nói đối đáp với khách mạnh dạn hơn...có lần tôi cả thằng bạn vào một hàng ăn ở chỗ Đê La Thành, vừa dừng xe thằng bạn quay ngoắt ra bảo thôi đi quán khác. Hỏi làm sao nó bảo. Cái đứa bán hàng kia ở quê đứng bán, không thích. Lúc đó tôi nghĩ nó khó tính, nhưng thôi chả đáng bàn đi quán khác. Rồi khi tôi ăn mỳ vắn thắn, một hàng lâu đời ở Đinh Liệt. Cô bán hàng và các cô phục vụ đều được thuê, từ cái hất hàm của cô đứng bán hỏi ăn có sủi cảo không , cho đầy đủ gan , tôm hay thế nào đã làm tôi thấy khó chịu. Rồi khi cô phục vụ đặt toẹt cái bát trên bàn, quay ngoắt mông để nói câu chuyện dở giữa họ với nhau, kể về một người khách nam nào đó đang tán tỉnh mình. Tôi ăn bát mỳ của một quán hàng lâu đời,  trong câu chuyện của các cô bình phẩm là thằng đấy thế này, thế kia, không bằng thằng nọ. Rồi xen những tiếng bình phẩm là những tiếng chửi bỡn cợt như tổ sư cái thằng đi cái xe ghẻ mà cứ tinh tướng, hôm qua anh vừa đi New ( quán Bar ở Tràng Thi đã bị đóng cửa ). Chán chuyện thằng này, thằng nọ các cô bàn chuyện bà khách kia làm kiểu tóc mới xấu, xăm môi hỏng, áo mặc đắt tiền mà không hợp....

 Tất nhiên là tôi ăn không ngon, tuy nhiên tôi không phê phán gì họ. Những câu chuyện như thế này người ta gọi là '' buôn chuyện'' ở đâu mà chả có. Tôi cũng không cho đó là điều gì ghê gớm cần đến phạm trù đạo đức để phê phán. Nhưng không thích thì tôi tránh những hàng như vậy, lúc đó tôi hiểu cái lý do của cậu bạn hôm nào đã quay phắt trở ra.

Bạn tôi ở Sài Gòn ra, thích ăn phở cuốn. Chả hiểu cái món phở cuốn này chui ra từ khi nào, nhưng nhiều người thích ăn lắm. Cả đoạn phố Ngũ Xá chỗ Trúc Bạch la liệt các hàng đấy. Bạn tôi gọi mấy cô phuc vụ bằng giọng lớn- Này, mang cho mấy đôi đũa ra đây. Nhìn món ăn đã bê lên mà mãi chả thấy đũa, bạn thắc mắc.

- Sao ngoài này kỳ vậy, gọi thế mà cứ như không nghe thấy thì sao.?

Tôi mỉm cười nhìn bạn, rồi khẽ khàng gọi.

- Em ơi, làm ơn cho mấy đôi đũa nhé.

Cô phục vụ mang cả vốc đũa cắm vào ống đưng. Bạn nhìn tôi hỏi.

- Ông nói bé thế mà nó nghe thấy, tôi goi to thế mà nó chả nghe thấy gì.

Tôi giải thích, họ đều nghe thấy hết. Có điều họ là người bán thuê, khách thì đông, họ làm cả ngày liên miên. Họ có những cái bực mình. Mình nhẹ nhàng thì họ thấy được tôn trọng, họ chả nề hà gì. Gọi như quát họ tức thêm thì họ cho mình chờ.

Bạn tôi phản đối.

- Không được, việc của họ nhận lương là phải có trách nhiệm phục vụ khách. Trong nam nhân viên phục vụ không bao giờ thái độ thế này cả. Kể cả từ dắt xe cho mình ngoài cổng, đến bưng bê. Trong đó đúng tinh thần phục vụ khách hàng là thương đế, không có chuyện thế này.

Tôi cười, cố phải nhin không cười to, tôi doạ bạn.

- Ông mà nói to thế, nó nghe thấy, nó nhổ nước bọn vào nước chấm, đái vào bia của ông luôn. Cho ông dùng, ngoài này mấy vụ thế rồi đấy.

Bạn tôi vừa ăn, vừa ấm ức nhìn mấy cô phục vụ. Tôi đành phải tốn công giải thích vòng vo cho bạn đỡ bực.

- Ông ạ, miền Bắc CNXH và bao cấp mấy chục năm, tinh thần phục vụ nó ít nhiều chưa phai. Thứ hai nữa là tính giai cấp đấu tranh còn mãnh liệt lắm. Người ta làm thuê, lương thấp. Chủ hàng thu lãi lớn, khách hàng ăn uống trưởng giả. Bảo sao trong lòng họ không ức chế, họ chưa quen được với cơ chế sòng phẳng như trong các ông. Cái tâm lý này nhìn bên ngoài thế, nhưng phân tích nguyên nhân sâu ra thì có lắm vấn đề. Tôi chỉ nghĩ đại khái là thế thôi. Họ cũng chỉ là nạn nhân của một thứ tư duy thôi.

Ông bạn vàng từ phương Nam mặt mày mới giãn ra.


 Bây giờ mới là câu chuyện bát bún ở Bremen, bạn đọc sẽ tưởng tôi lan man đang đi lạc đề từ bán bún sang cách phục vụ. Không, tôi có thể sai lỗi chính tả. Chứ chưa bao giờ sai khi thể hiện điều mình muốn nói, chỉ đôi khi đọc vội các bạn hiểu sai thôi.

 Lúc đó tôi đến Đức được ba ngày, có việc dự một chương trình hỗ trợ tâm lý cho gia đình có người bị khuyết tật. Tôi trú nhờ ở nhà một cặp vợ chồng già. Họ già lắm, bà cụ phải đến hơn 80.  Bữa đó họ đãi tôi món bún mọc. Lúc ăn xong bán bún tôi thần người ra nghĩ. Tôi chưa từng ăn bán bún mọc nào như vậy. Nước dùng trong vắt như nước khoáng mà ngọt lừ vị xương thịt, viên mọc thả vào nồi được vớt ra đúng lúc chín tới. Cái giống mọc để chín kỹ quá nó khô và xác,  vớt sớm quá không chín bên trong thì nó tanh. Làm sao vớt ra khi ăn mà cắn miếng mọc thấy bên trong trắng rồi chỉ còn li ti vài chấm nước đỏ tứa ra là ngon nhất.

 Bà cụ già lọ mọ trần từng bát bún một, vớt mọc, rắc hành đưa cho từng người. Mỗi lần xong một bán, bà ngừng lại chút để nước nóng già rồi làm tiếp cho người khác. Bát bún đầu tiên tôi ăn quá nhanh, khi hết rồi tôi mới thấy nó ngon, như nói trên rồi vì bún mọc là thứ dễ ăn, không cầu kỳ. Đưa lên nó cứ trôi tuột vào miệng, tính tôi ăn lại nhanh nên nhoáng cái đã xong. Vi ngọt và thơm ở miếng cuối cùng tôi mới thấy. Tôi xin bà cho thêm một bát nhỏ nữa. Bây giờ tôi ăn chậm để tìm hiểu sao nước dùng trong mà vẫn thơm ngon vậy. Sau đó tôi mang bát vào bếp để hỏi bà. Hoá ra cái món đơn giản mà chưa chắc nấu đã đơn giản. Chả thế mẹ tôi dạy bảo tôi khi nấu ăn, cần gì phải thử nấu món sơn hào , hải vị gì để biết tài nấu ăn. Chỉ cần luộc rau muống, xanh, giòn, nước trong không đục là biết tài rồi. Bí quyết của bà cụ là chọn xương tươi , xương ống, nhưng ninh làm sao để lửa thế nào để không hôi. Làm thế phải rửa sạch, đun xương sôi thì đổ nước đi, rửa lại xương và ninh lần nữa. Cái này mới khó nói, ninh xương ở lửa thế nào để xương tiết ra chất mà không nồng mùi mới khó.  Cái đó là kinh nghiệm của cụ bà. Lúc ninh chịu khó hớt bọt, hành nướng cho vào túi vải, cũng chỉ cho vào nồi nước dùng trong lúc thời điểm nhất định. Hoá ra được cái nồi nước dùng bằng xương ninh , tưởng dễ mà khó, vì công thức của nó là kinh nghiệm của ngọn lửa, của thời điểm. Cái mà khó sách nào nói được.

 Lạ điều là nhà toàn đàn ông, thế nhưng cứ ngồi sẵn trên bàn, hai tay đặt trên bàn chờ bà cụ bê từng bát một ra. Thì ra bà cụ không cho ai được phép giúp bà. Lúc này tôi hiểu là người ăn hãy ngồi ngay ngắn trong sự chờ đợi le lói chút háo hức là tôn trọng người phục vụ. Và được phục vụ người ăn một cách trân trọng là niềm vui pha lẫn tự hào của người phục vụ.

 Chỉ một món bún mọc đơn giản. Nhưng từ khi nấu đến khi đưa lên bàn cho người  mọi thứ đều cẩn trọng, mặc dù là những người thân quen trong gia đình chứ chẳng phải tiệm ăn nổi tiếng nào, hay vị quan khách cao cấp nào. Quá trình ấy diễn ra pha chút quy luật, một chút truyền thống thiêng liêng, một chút lịch sự...nhưng không tạo ra sự khách sao mà trại lại nó cho cảm giác ấm cúng  và trân trọng với công sức của người nấu và sản vật thiên nhiên dành cho con người. Chả thế hồi bé ăn cơm khi rơi , bố tôi cứ nói hạt cơm là ngọc thực, mang bao mồ hồi của người nông dân một nắng hai sương, kể cả mình có tiền cũng phải trận trọng nó. Chả thế mà mỗi khi ăn ở nhà thờ hay gia đình người Công Giáo, họ cầu nguyện những lời cảm tạ và ước mong ai cũng có được ăn như họ.

 Sau bữa ăn, trò chuyện tôi hỏi về hai cụ. Họ là người Bắc di cư vào Nam năm 54 , ông cụ là thầy giáo dạy môn lịch sử, triết học.  Bà cụ thời xa xưa lắm là một người con gái phố Hàng Vải, bà nói vẫn nhớ ngôi nhà của mình.

 Bây giờ thì tôi hết thắc mắc vì sao bán bún tưởng đơn giản mà ngon, vì sao mọi người trong nhà họ có phong cách sinh hoạt như vậy.

Nhưng tự nhiên khi hết thắc mắc này lại đến một thắc mắc xót xa khác.

 Bát bún, người phục vụ, người ăn ...như thế, đáng lẽ nó phải tồn tại ở Hà Nội hàng ngày, hàng giờ trong mỗi gia đình, mỗi quán ăn. Chỉ nên tiếp quản chứ không nên giải phóng những thứ như thế.

Nếu khi nào, thằng bạn tôi có dịp qua đây , chắc chắn tôi sẽ dẫn nó đến Bremen để xin hai cụ cho chúng tôi lần nữa được thưởng thức bát bún mọc trong bầu không khí của Hà Nội xa xưa.

Thích

Thụ động thông tin trong việc tù nhân lương tâm.

Lại là một lời chê trách, thật lòng tôi không muốn chỉ trích bất cứ caí gì liên quan đến người đấu tranh. Chỉ trích chế độ thì còn dễ, động đến người đấu tranh là một chuyện rất dễ gây bất hoà. Có những người không liên quan trực tiếp, nhưng họ vốn không ưa mình, nhân dịp sẽ khuếch lời góp ý của mình thành hướng khác. Họ có thể là an ninh, DLV vì đấy là cơ hội việc làm của họ...đôi khi họ là những người khác nữa.

Nhưng lần này buộc phải nói, vì nó là tính mạng của những người tù nhân lương tâm đang ở trong trại giam. Nhìn sự việc mà ngậm miệng không chia sẻ những điều mình biết, khi hậu quả xẩy ra. Đối diện với lương tâm mình sẽ day dứt, thà nói mà bị người khác dèm pha, nhưng trong lòng thấy mình đã làm hết khả năng vẫn còn hơn.

 Chúng ta thấy gì qua việc của tù nhân lương tâm Đặng Xuân Diệu từ mấy ngày nay, tình trạng của anh ấy ra sao.? Chúng ta có thấy qua lời kể của Trương Văn Tam, một bạn tù mới hết hạn. Lúc đó chúng ta mới ngỡ ngàng, căm phẫn vì tình trạng bị đối xử tồi tệ của người thanh niên Công Giáo này trong nhà tù CSVN.

 Ngay cả gia đình những tù nhân lương tâm này cũng chỉ biết thông tin qua lời kể của luật sư, của bạn tù ra, hoặc thông báo của trại giam. Ngoài ra hầu như không có nguồn tin nào hết. Nếu như không có Trương Văn Tam mãn hạn tù oan ức về kể lại câu chuyện thực trạng đời sống của Diệu, thì gia đình và bạn bè anh liệu có biết được rõ ràng như thế qua nguồn tin nào khác.?

http://www.chuacuuthe.com/2014/10/dang-xuan-dieu-hay-tra-cho-toi-cai-quyen-duoc-an-com/

 Tôi có góp ý vài lần với những gia đình có tù nhân lương tâm, cách khai thác thông tin. Nhưng hầu hết họ đều không muốn nghe, vì đó là một công việc đòi hỏi sự bền bỉ, khéo léo và pha chút thủ đoạn giang hồ. Đó là hai trở ngại mà họ không muốn làm theo, sự bền bỉ và thủ đoạn. Họ không có sự kiên trì để làm việc bền bỉ không thấy thành quả ngay, họ muốn đến cổng trại đưa đơn, đòi gặp giám thị để chất vấn. Như thế vừa làm ngay được mà lại đàng hoàng, không cần phải thủ đoạn giang hồ.

 Tôi thì không làm chính trị để sau này thành nhận vật sáng giá tranh ứng cử, cho nên tôi chả ngán gì mà không dùng thủ đoạn. Miễn thủ đoạn tôi dùng là để giúp đỡ người lương thiện bị tà quyền áp bức. Tôi dùng thủ đoạn với tà quyền, có thế thôi. Lương tâm tôi không cắn dứt tôi khi tôi làm chuyện đó. Cái nữa là thủ đoạn của tôi có lộ ra thì đó cũng chả phải là việc làm vi phạm pháp luật. Mỗi tội nó bị người đời gọi là '' mưu hèn, kế bẩn'' thôi.

Khi Bùi Hằng bị giam ở Thanh Hà, ngoài những lần cùng mọi người kéo đi thăm. Có nhiều lần khác tôi đi một mình đến trại, hay đi cùng Lân Thắng. Chúng tôi ngồi trên đồi cao dùng ống kính tê lê để ghi lại những gì cảm thấy cần ghi, thằng máy quay, thằng máy ảnh. Có ngày chúng tôi không ghi được gì cả, muỗi đốt, đói, khát. Hoặc chúng tôi la cà vào nhà dân trong vai hỏi mua đất, mua gà, mua rau để hỏi thông tin liên quan đến trại. Như nhà quản giáo này ở đâu, vợ con thế nào, tính cách ra sao. Trong trại có bao nhiêu người, chia làm bao đội, cả thông tin về các tù nhân khác trong trại nữa, bất kể cái gì liên quan đến trại đều thu thâp.  Bị phát hiện, họ cho người theo sát, chúng tôi vẫn cứ lòng vòng. Đứng chỗ này ngắm tù nhân lao đông, qua chỗ khác trò chuyện với người đi tiếp tế. Vài ba ngày chúng tôi lại xuất hiện trước cổng trại hỏi thăm tình hình chị Hằng thế nào. Tất nhiên họ nói tốt và không trả lời thêm, chúng tôi đâu cần họ trả lời. Chúng tôi chỉ muốn cho họ thấy chúng tôi là loài linh cẩu, một loại săn mồi  bẩn tính, cứ lẽo đẽo theo sau con mồi cắn trộm nhát một. Có thể họ chặt chẽ khiến chúng tôi không có cơ hội, nhưng đó là cuộc thử  thể hiện độ bền của ý chí. Chúng tôi kiên nhẫn ngồi chờ như bọn linh cẩu nhếch nhác , đầy vẻ tiểu nhân trên sa mạc. Kết quả thì  chúng tôi ghi được cảnh quản giáo trong sắc phục cảnh sát bắt phạm nhân quỳ xuống để lấy roi vụt vào người như thời Trung Cổ hay cảnh đánh lô đề của cán bộ trại giam, cảnh ăn nhậu, chửi tục... nhưng đó chưa là mục đích chính của chúng tôi, điều mà chúng tôi cần là tình trạng của chị Hằng.

 Một ngày trước khi chj Hằng được cưỡng chế đưa vào Vũng Tàu, tôi đến cổng trại hỏi chị Hằng chuyển đi phải không. Họ nói vẫn ở đây, hôm sau tôi bị an ninh giữ ở Hà Nội. Đó là hôm chị Hằng bị cưỡng chế rời khỏi trại. Làm sao tôi biết mà hỏi, chả phải tài cán gì, đó là do kiên nhẫn rình mò, tôi biết được có cán bộ  trại khi nói chuyện với người nọ, có nói chuẩn bị đưa một phạm nhân đi xa. Với trường hợp như trại giáo dục Thanh Hà chỉ có đưa đi khi phạm nhân ( bị khoác mác học viên ) bệnh nặng hay di lý xử một vụ án mới. Hai trường hợp này tôi đã biết là trong trại không có phạm nhân nào như thế. Cùng với khả năng khác thì đoán ra phần lớn đó là chị Hằng.

Trên đây là ví dụ, ví dụ về sự quyết tâm tìm kiếm thông tin. Có khi may , có khi rủi không tìm được gì cả. Chính cái phần lớn là không tìm được gì cả khiến người ta nản. Sở dĩ chưa tìm như kết quả là vì vừa tìm vừa nghĩ cách tìm. Nhưng nếu không quyết tâm, kiên trì thì biết bao giờ tìm được. Chỉ có thụ động đợi chờ mà thôi.

 Chúng ta có quá nhiều người dũng cảm, có thể hiên ngang đến trại giam giưã ban ngày để chất vấn trại, hoặc căng biểu ngữ , khẩu hiệu đòi thông tin, đòi gặp phạm nhân....nhưng chúng ta không có những kẻ hèn mọn, sẵn sàng làm con đỉa, hay linh cẩu để để làm những việc mà người dũng cảm, đàng hoàng không muốn làm. Những việc tầm thường, nhàm chán và vụn vặt là đi nhạnh nhặt từng mẩu thông tin về những gì liên quan đến tù nhân lương tâm. Nhất là làm lén lút, thủ đoạn , nay giả làm xe ôm, mai giả làm dân cờ bạc, tìm gái...những viêc mà người đấu tranh đàng hoàng khó mà thưc hiện được.

 Nhiều bạn sẽ nói, thế là đúng, người đấu tranh phải đàng hoàng, phải hiên ngang để tạo hình ảnh tốt cho dư luận nhìn vào.

Tôi hoàn toàn hoan nghênh, chỉ có điều tôi lại thích làm loại linh cẩu hơn, thế thôi. Loài linh cẩu không bao giờ làm được chúa tể sa mạc, vì nó chỉ rình rập để làm những điều vặt vãnh thể hiện đúng cho cái bản chất tầm thường của nó.  Nhưng rình rập kẻ ác để ngăn cản chúng làm điều tàn bạo với người lương thiện, cũng là điều an ủi để nên làm.

Lắng nghe dư luận sau bài phát biểu của cả Lú.

Hôm nay qua Skype, chứng kiến được một vụ bàn luận sôi nổi tại quán cà phê chỗ đằng sau Bắc Bộ Phủ. Chỗ nhìn ra chuồng con công khi xưa. Bác nào ở Hà Nội lâu thì biết địa điểm này.

Lúc đó đang giờ ăn trưa, tại một bàn ăn góc trong cùng có tốp người, họ làm việc quanh đó, người thì ở bên Đinh Tiên Hoàng, người ở Lê Lai, người ở góc Ngô Quyền chỗ hông ngân hàng nhà nước, và đương nhiên là cả người làm trong ngân hàng và trong Bắc Bộ Phủ. Thêm cả người ở chỗ Hàng Trống kéo sang cùng với  người ở Lê Thái Tổ kéo sang, chuyện rôm rả lắm.

Bọn này đều giống nhau, áo sơ mi, cài huy hiệu nhỏ không rõ huy hiệu gì, quần tây, giày tây đắt tiền, đồng hồ vỏ vàng đặc 18 k. Mặt mũi trơn tru láng bóng, đỏ au vì dinh dưỡng tốt.

Người ở  Lê Thái Tổ, đoạn trông thẳng ra tháp Rùa nói đầu tiên.

- Chà, hôm qua dư luận bàn về phát biểu của ông Lú kinh quá, toàn là chê bai. Dạo này ông Lú thế nào, nói toàn linh tinh. Chắc già rồi lẩn thẩn. Nào là bình với chuột, giò với rượu. Làm đi đâu cũng thấy thiên hạ nói chuyện đập bình, bắt chuột loạn cả lên. Làm hết kỳ này nghỉ là vừa, cho ai ăn nói chắc chắn người ta thay.

Nghe thế người Hàng Trống bác.

- Ông ấy nói có lý của ông ấy, ông Lú tính thật thà, giản gị như giáo làng. Nói nhiều thì cũng có lúc sơ suất, thử xem bố nào phát biểu dân dã với quần chúng như ông ấy xem. Thế nào chả có câu hớ. Chẳng qua thù nhau, bọn nó cứ nhằm câu ông ấy nói hớ đưa ra để dân chửi. Chơi xỏ nhau thế thì khác gì vụ cắt lời ông tổng giám mục Ngô Quang Kiệt. Tôi để ý mấy lần rồi, từ vụ Vĩnh Phú ông Lú nói về sửa đổi hiến pháp , ai góp ý là suy thoái. đấy là ông nói trong nội bộ đảng viên. Chiều có thằng đưa lên ti vi chiếu cả nước xem. Đúng lúc người ta đang kiến nghị ầm ầm. Làm thế khác đéo nào đưa ông ấy ra tuyến đầu hứng đạn.

Người ở Đinh Tiên Hoàng nói chen vào.

- Đúng tôi cũng thấy thế, cái bọn báo chí không nằm trong diện quản lý của ban tuyên giáo là rất khốn nạn. Một mặt nó trích lời ông Lú là chúng ta thắng lợi ở biển Đông, mặt khác nó đưa tin hình ảnh rõ ràng Trung Quốc hoàn thiện sân bay, đưa người ra đảo, xây dựng nhà máy chế biến cá ..tất cả đều diễn ra ở biển Đông. Chơi nhau rành rành thế còn gì.

Người chỗ Ngô Quyền bên hông ngân hàng được thể nói.

- Đấy, bảo sao phải kiểm soát, như cái vụ sư sãi bên kia sông, chúng tôi mà không đứng ra kiểm soát thì tin tức báo chí đưa loạn lên, không nắm chặt không được. May là chỉ đạo họp báo kịp thời, mới chuyển bại thành thắng được, không thì vỡ cả nút. Không thể lơ là mất cảnh giác được. Đợt này chúng tôi tổ chức mừng ngày tiếp quản, có bắn pháo hoa. Thằng báo nào nói một câu đập chết luôn, thông báo thế rồi. Chưa thấy thằng nào dám ho he bóng gió.

Người bên ngân hàng nghe ù tai, dằn cái cốc xuống bàn quát.

- Đm các ông, giỏi thì bênh ông Lú công khai đi. Toàn được cái đãi bôi. Tôi thấy sếp nhà ông bị dư luận nó nhắc đến, là các ông cho quân lên tiếng áp đảo ngay. Đấy  ông Ba, ông Tư, ông Hách cứ bị lần nào dư luận soi,  là quân các ông nhâu nhâu sủa bênh. Giờ ông Lú bị thì chỉ thấy các ông bàn. Chả qua thấy ông ấy già, kỳ tới về vườn, chả xơ múi gì nên kệ ông ấy bị thiên hạ choảng. Khéo trong các ông ngồi đây , có ông lại mở cờ ý.

Người ngân hàng nói đến đó đưa mắt nhìn người Ngô Quyền rồi nói tiếp.

- Tôi lạ đéo gì cái trò dìm người khác xuống để nâng mình lên. Đm giờ sao không nhảy ra chỉ đạo báo chí như vụ sư sãi kia đê.

Người Ngô Quyền liếc mắt như đẩy trách nhiệm sang người Hàng Trống, miệng lí nhí.

- Cái này chuyện trên cấp cao, phải cấp cao hơn lên tiếng mới được. Chúng tôi chỉ nắm dư luận trong địa bàn, đây là việc cả nước cơ mà.

Người Hàng Trống mặt lạnh tanh.

- Ăn có lời, làm có khiến. Tự nhiên thổi tù và hộ. Thiên hạ nó bảo mình định lấy lòng tranh ghế. Đéo dại dây. Thằng nào hưởng lộc ông Lú nhiều thì thằng ấy có trách nhiệm, đây còn nhiều việc khác. Chưa có chỉ thị chưa làm.

Người Bắc Bộ Phủ nói rất bình tĩnh, rành rọt.

- Tôi thấy bác Lú nói cũng đúng, mình phải giữ lấy cái bình, không thể vì việc nhỏ ham làm quá mà hỏng đại sự. Lỡ gì chết cả nút, bao nhiêu thế lực thù địch nhằm nhè. Phải giữ lấy cái đoàn kết, đoàn kết là sức mạnh. Đồng chí ta làm có cái sai, nhưng trong bụng không phải muốn làm sai để phá hoại nội bộ. Nay mà đưa mâu thuẫn lên đỉnh điểm, thì phức tạp. Chi bằng nhắc nhở nhau thế để cho là biết cả đấy, nhưng để tội đấy mà chuộc. Thế có phải hơn không.? Chuyện bác Lú nói thì đúng là có những cái sai thật, chúng ta cũng biết thế để không phải bác ấy phát động cái gì cũng nghe theo. Cứ nghe theo rồi có khi anh em choảng nhau, lại bất hoà thành suy yếu chung.

 Cả bọn nghe câu đấy, mặt giãn ra. Cả bọn nâng cốc , nhồm nhòam ăn uống tiếp toàn những món đặc sản đắt tiền. Ăn xong gọi cà fe, xỉa răng rồi chào nhau, đứng dây ra về, không thằng nào thanh toán tiền. Chủ quán tức, chặn cửa lại nói.

- Tôi nói cho các ông biết, cái chuyện các ông bàn ban nãy, toàn là chuyện vô ơn. Ông Lú nói đéo sai môt câu nào cả, trình độ ông ấy uyên thâm lý luận. Chả thằng thầy nào của các ông bằng ông ấy, đừng nói chuyện ông ấy nói sai mà dèm pha. Không biết ơn người ta thì thôi lại còn ăn cháo đá bát.

Cả bọn kia mặt mũi phừng phừng men rượu ngoại, gào to.

- Đúng cái gì, vô ơn cái gì, ăn cháo của thằng đéo nào mà đá bát, cháo nhà ông Lú à.?

Chủ quán cũng cứng cỏi đáp.

- Này nhé, tôi hỏi các ông, cái bình của thằng nào. Của ông Lú hay của các ông , hay của nhân dân. Của ai mà đòi đập. Ông Lú nói giữ bình là phải. Bình của Tàu, Tàu nó mua rồi, bản quyền của nó. Ông Lú chỉ được nó tín nhiệm giữ hộ. Các ông cũng bám vào cái bình ấy mà sống. Lẽ ra ông Lú nói thế các ông phải tự giác bênh chứ không đùn đẩy với nhau được.

Người Bắc Bộ Phủ thấy chuyện tưởng đã êm, không ngờ bị chủ quán còn lôi ra, tức quát.

- Thế còn chuyện biển Đông , thắng lợi gì mà Tàu nó xây dựng, khai thác ngập tràn tưng bừng thế.

Người chủ quán nói.

- Ngu, đấy không là thắng lợi là cái gì. Mỹ là kẻ thù, Tàu là bạn. Giờ xung đột biển Đông bọn Mỹ nó cũng muốn lăm le. Tình thế nguy ngập như thế mà bạn mình, thầy mình, chủ mình giành được những kết quả thế, không phải là thắng lợi là gì. Đây là thắng lợi chung của giai cấp Mác Xít nếu nhìn theo đại cục. Không nghe ông Lú đã nói mấy lần là phải giữ đại cục à. Đấy là đại cục đấy chứ còn là đâu. Nói chuyện biển Đông không chỉ nhìn vào thực tế ở biển Đông, mà còn phải nói những cái bao trùm ngoài biển Đông. Nói chuyện như các ông là chỉ nói chuyện biển Đông mà không nói những cái ngoài biển Đông. Thế là gì...là suy thoái đấy chứ là đâu, là suy thoái tư tưởng đấy chứ còn đâu nữa. Mình mất chân giò ở biển Đông, người ta cũng cho mình chai rượu, quan hệ hai bên cùng có lợi, ổn định bền vững, hướng tới tương lai. Đấy là cách mạng quốc tế  đấy chứ là gì nữa.

Người ở Ngô Quyền hỏi.

- Bác ở đâu mà lý luận hay thế.?

Chủ quán.

- Chả dám, tôi người ngay bên Đông Anh.

Lập tức người Ngô Quyền hớn hở vỗ vai.

- ôi!, thế là anh em gần với nhau cả, gì phải nặng lời, à bọn em dùng hết bao nhiêu bác ghi hoá đơn, tí thằng này ( chỉ tay vào thằng Đinh Tiên Hoàng ) cho người sang thanh toán hết. Tưởng ai hoá ra toàn anh em gần gũi với nhau.

Chủ quán thấy nói trả tiền bằng hoá đơn, biết là vớ bẫm, mặt tươi ngay, còn đưa khách ra tận cửa. Gặp thằng ngân hàng đi sau chót, mới hỏi nhỏ.

- Này cái thằng ban nãy ở đâu mà nó bảo gần tôi thế ông, khéo họ hàng bỏ mẹ.

Thằng ngân hàng nói.

- Đã bám bình là anh em hết, cùng họ Tí hết. Nó Thanh Hoá, ông thì Đông Anh. Chả cùng vần Anh với nhau, không anh em gần thì là cái gì. Gần nhau lắm, có nửa vòng cái bình cả thôi. Các ông họ Tí thì tôi họ Tiền, cũng anh em gần nhau hết.  Chào nhé, bữa sau lại qua.

TBT Nguyễn Phú Trọng '' bật mí '' cách tham nhũng an toàn.

Tiếp xúc cử tri Hà Nội ngày hôm qua, TBT Nguyễn Phú Trọng đã công khai bày cách tham nhũng làm sao để được an toàn. Ông đã  dùng hình ảnh ví von minh hoạ.

http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/200746/tong-bi-thu--diet-chuot-dung-de-vo-binh.html

 Là người lý luận chuyên sâu, TBT Nguyễn Phú Trọng đã ngầm giảng cho các đảng viên của mình cách tham nhũng thế nào mà dù có bị phát hiện cũng không thể xử lý. Dùng hình ảnh con chuột để chỉ tham nhũng và cái bình là hình ảnh sự ổn định. Thực ra khái niệm ổn định ở đây là giữ vững chế độ do ĐCS lãnh đạo. Điều ông Trọng muốn nói là tham nhũng thế nào thì cũng phải gắn bó với sự tồn vong của Đảng, nếu việc tham nhũng bị phát hiện mà ảnh hưởng đến Đảng thì có thể xem xét.

 Ý này ông Trọng nói học được từ bác Hồ.

Ông mà học của bác thì chắc không sai được.

-Tổng bí thư cũng cho rằng, xử lý trước mắt phải nghĩ lâu dài, giữ cho được ổn định để đất nước phát triển. Không phải xới tung lên tất cả, gây mất niềm tin, nghi kỵ lẫn nhau, rối loạn sẽ rất nguy hiểm.

"Phải bình tĩnh tĩnh táo, rất khôn ngoan, có con mắt chiến lược. Bác Hồ dạy rồi, cha ông ta dạy rồi, đánh con chuột đừng để vỡ bình, làm sao diệt được chuột mà bảo vệ được bình hoa. Tức là phải giữ cho được cái ổn định".

Có lần ông Trọng nói, có một đồng chí trong BCT có vấn đề, đang cân nhắc xử lý. Không biết có phải đồng chí này gắn bó quá mật thiết với sự tồn vong của Đảng. Cho nên từ khi ông nói đến nay đã gần 2 năm mà đồng chí UVBCT này không bị sao. Đây là trường hợp minh hoạ rõ nhất cho hàm ý của ông Trọng, nó cũng vừa bào chữa cho tại sao Đảng và Nhà nước trong lời ông nói kiên quyết chống tham nhũng, nhưng đến nay chưa lôi đồng chí UVBCT kia ra ánh sáng pháp luật.

 Phải chăng hàm ý ném chuột đừng để vỡ bình là muốn chuyển thông điệp cho những ai muốn tham nhũng, hay liệu cách mà làm. Mệnh đề của ông Trọng đặt ra là phải bảo vệ cái bình hoa, phải giữ được sự ổn định là điều kiện tiên quyết, chứ không phải đưa tham nhũng ra kỷ luật là biện pháp hàng đầu.

 Nếu thế những kẻ tham nhũng có quyền lực, nếu thấy bị phát hiện. Chỉ cần hô đổi mới dân chủ, tăng quyền cho dân, đòi hỏi quốc hội thông qua luật biểu tình.... những thứ có thể ảnh hưởng đến sự cai trị ổn định của ĐCS. Chỉ cần như vậy là có thể được cân nhắc bỏ qua hay tạm gác chuyện hắn tham nhũng , lãng phí lại.

Một thành ngữ thứ hai mà TBT Nguyễn Phú Trọng đưa ra là '' ông mất chân giò, bà thò chai rượu'' để diễn giải tình cảnh tham nhũng chồng chéo trong nội bộ quan chức ĐCS. Việc diễn giải sự quan hệ lợi ích nhóm, chồng chéo là đúng. Nhưng câu thành ngữ ông Trọng đưa ra là sai, thậm chí là láo toét, coi khinh dân chúng.

 Nếu hiểu chân giò, chai rượu là những thứ vật chất để quan chức hối lộ nhau. Đầu tiên phải hỏi cái chân giò , chai rượu đấy quan chức lấy từ đâu ra. Từ tài nguyên đất nước, từ thuế dân, tiền đi vay hay là tiền của bố mẹ ông bà các quan chức để lại. Nếu vật chất này là của riêng của quan chức, biếu xén nhau thì khó gọi là tham nhũng. Trừ khi cái chân giò, chai rượu hàng trăm tỷ đồng đấy lấy từ tài sản của đất nước, nhân dân ra mới gọi chính xác là tham nhũng.

Tại sao một người lý luận tầm tiến sĩ, đứng đầu ĐCS VN có bao nhiêu viện nghiên cứu, giáo sư, tiến sĩ lại có thể ỡm ờ đánh lận con đen, mang câu thành ngữ này ra để xuê xoa diễn giải cho việc hối lộ, tham nhũng giữa các quan chức. Rượu nhà ai, chân giò nhà ai, từ đâu ra.?

Hay là ông Trọng lại định dạy ngầm cho bọn tham nhũng một cách an toàn nữa, là hãy làm sao để tài sản hối lộ nhau là của riêng mình trước đã, do ông cha để lại, do bà chị họ, cô em kết nghĩa cho, do lao động thối móng tay mà có. Ông dạy như vậy, chả trách sao các quan chức bị động đến tài sản là lu loa của em họ, của chị kết nghĩa, thằng bạn nó cho, nó tặng. 

Thành ngữ ông mất chân giò, bà thò chai rượu nếu ông Trọng đưa vào đây, chắc chỉ có ý xui bọn tham nhũng phải biết cách rửa tiền. Còn nếu không thì ông đã chọn câu khác, vì chân giò, chai rượu như đã nói, đâu phải do nhà bọn tham nhũng lao động thối móng tay làm ra.

 Thử đặt mình vào địa vị của kẻ tham nhũng, khi đọc những lời của ông Trọng có thấy lo không. Chả lo, thậm chí là còn vui mừng vì ông Trọng đã vạch ra những phương án để tham nhũng mà không bị xử lý. Trong lời ông Trọng không có yếu tố pháp luật nào hết, không có cái cách của Hàn Phi Tử là vương hầu, khanh tướng phạm luật là đều xử như nhau, không có khái niệm tha tội vì ổn định hay vì cái bình nào hết. Cũng chẳng có mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật.

 Thượng bất chính, hạ tắc loạn. Ông Trọng ở vị trí lãnh đạo cao nhất, nói chuyện phạm pháp mà còn ầu ơ vì cái này, cái kia nên chưa xử lý, cần cân nhắc tới lâu dài. Thì dễ hiểu làm sao người công an của Đảng giết dân, quan chức phạm tội thì bị xử lý nhẹ. Còn người dân cùng với hành vi ấy lại bị xử tội nặng. Cũng do xử nặng nhẹ thế nào liên quan đến sự cai trị ổn định của ĐCSVN mà thôi.

 Nếu Đảng của ông Trọng đã giỏi đến mức, biết tính toán cân nhắc lâu dài đến những cái lớn, đến sự ổn định để đất nước phát triển. Thì khó có thể nói Đảng ông không biết bọn tham nhũng thế nào. Chỉ vì chính Đảng của ông tham nhũng và cũng chính tự gắn mình là sự ổn định đất nước. Cho nên mới có cảnh vừa tham nhũng lan tràn, vừa hướng tới tương lại, vừa không ném chuột vì sợ vỡ bình.

Vậy kết luận là ý trong lời của ông Trong nói với cử tri hôm qua, là dạy cách tham nhũng liệu có oan cho ông không.?

Đại Vệ Chí Dị.

Nước Vệ triều nhà Sản năm thứ 69, đời Vệ Kính Vương thứ 3.

Năm đó Vệ Kính Vương đã già yếu. Khi trước Vương chủ trì mấy trận lớn đánh Chúa đều thành công. 

Bộ tướng của Chúa là Văn Thụ, lên đến chức phó thương thư bộ Hình, quyền lực ngiêng thành. Bị đánh một trận bay mất giáp, Chúa yêu giữ lại làm cố vấn. Vương lại đánh ráo riết khiến Văn Thụ phải cáo quan về hưu dưỡng tại quê nhà, cấm bén mảng đến triều đình.

Bộ tướng yêu nữa của Chúa là Báu Mã, lên đến chức phó thượng thư bộ Hình, cầm quân trấn ải giữ thành nhà Chúa như tường đồng. Xảy sơ suất từ anh em nhà Dương đất Cảng mà dẫn đến tử nạn ngay tại chiến trường.

Đông Phước tổng quản phủ Chúa, được Vương dùng lời ngot ngào đã dẫn quân bản bộ sang đầu Vương Phủ, Vương trọng đãi rất hậu, bạn cho làm đại thần nghị chính kiêm phó tể tướng.

 Toàn tâm phúc nhà Chúa bấy lâu mà kẻ phải về hưu ẩn dật, kẻ chết đột tử, kẻ biết thời cơ quay đầu về Vương Phủ.

Chúa yếu thế, cũng không đình đám trong thiên hạ, đã thế Chúa lại nhiều lần bày tỏ lòng trung với nhà Sản khi nói đến chuyên chính triều đình. Mặt khác Chúa gọi thế tử bỏ quan bộ về làm quan tỉnh quê nhà. Đặng giữ mình và dưỡng binh lương chờ cơ hội.

 Đại tướng Trăm Xanh của Vệ Kính Vương, đương đánh trận thắng như chẻ tre, đến đầu thu năm Giáp Ngọ thì đổ bệnh lạ. Vương mến lắm, mới đưa đi sang sứ Cờ Hoa nhờ thầy thuốc giỏi chạy chữa, sống chết chưa biết thế nào.

 Cả hai bên mất tướng, tạm lui quân nghỉ ngơi, đợi mùa xuân năm sau sẽ khởi sự.

 Thế thiên hạ nhìn ngoài tưởng yên, nhưng bên trong loạn lắm. Quan lại cấp nhỡ chạy chọt tìm ô dù toán loạn, không biết chọn chủ nào mà thờ. Việc quan đình trệ, vừa làm vừa ngóng tai, nghểnh cổ xem quan thầy sắp tới là ai. Bọn cấp dưới được thể tha hồ làm loạn, chuyện vô đạo diễn ra hàng ngày từ thôn quê tới thành thị. Chỉ mong vơ vét tích cóp phòng thân, có tiền để sau này lo lót hoặc dưỡng thân khi có loạn.

 Nước như thế, lấy ai giữ chữ đạo, bởi vậy trộm cướp, đạo tặc hoành hành ngày đêm. Trẻ em chết đói trên đường đi học, mẹ tự vẫn cho con lấy tiền đóng học phí. Chuyện như thế ai nghe cũng lạnh người, lâu dần nhiều chuyện cũng thành quen. Ngay như chuyện giết người, cướp của, chặt xác phi tang nghe mãi cũng không lạ.

 Bấy giờ chỉ có đại thần nghị chính tổng quản kinh thành Cả Sáng, người châu Hoan là người có thế lực mạnh, có thể xưng bá sau này trong thiên hạ. Cả Sáng đậu tiến sĩ ở  xứ Bạch Dương làm quan tuyên huấn, sau leo dần làm trấn thủ xứ Nam Hạ. Dung túng cho phường sư sãi làm ăn, thu bộn bạc trong thiên hạ của bọn ngu dân cuồng tín trong thời mạt phát, mạt đạo. Lại cho phường cai thầu xẻ núi lấy đá xây dựng bán chác, kiếm không biết bao nhiêu bạc mà kể.

Những năm Cả Sáng làm quan đầu tỉnh đất Nam Hạ, phía Đông  đồng ruộng biến thành khu công nghiệp của tư nhân, phía Tây thành công trường khai thác đá xây dựng, phía Tây thành cõi buôn thần, bán thánh...phía Bắc mở đường thông thương thoáng rộng đợi ngày tiến ra kinh đô.

 Cả Sáng quật khởi ở đất Nam Hạ, tích trữ binh lương hùng hậu, ngày nọ tiến thẳng ra kinh thành, giành được quyền tổng quản kinh đô. Thấy mảnh đất màu mỡ của ngành buôn thần, bán thánh vẫn còn bộn bạc và những miếng đất phẳng phiu ở phía Tây kinh thành. Bèn lập kế thâu tóm, sát nhập vào kinh đô. Quân về theo Sáng đông vô kể, Sáng cho con trai học theo trưởng nữ nhà Chúa, mở kinh doanh đa ngành giành những miếng đất vàng ở kinh đô xây dưng khai thác. Lại cho con rể làm quan lớn.

 Vận may kéo đến, năm Cả Sáng làm tổng quản kinh thành, lại lễ kỷ niêm 1000 năm kinh đô thành lập.  Triều đình phải bỏ một khoản ngân sách khổng lồ cho Sáng làm đại lễ.  Bộ hạ của Sáng theo đó mà ăn chia, được nhiều phần béo bở, mới tin tưởng vận mệnh của Sáng lắm. Mới bèn dâng kế sách tính chuyện thôn tính thiên hạ, xưng vương.

 Nhân lúc Vương, Chúa tranh giành quyền lực về kinh tế, quân lực bị hổng mất chỗ tuyên giáo là thế lực lớn thứ nhì trong triều Sản. Bọn Cả Sáng và thủ hạ lập ra đội dư luận viên, làm mưa làm gió trên tin trường, át cả cỗ máy tuyên truyền nhà Sản. Trong trận Trăm Xanh giáo tranh với Báu Mã. Quân Kinh Kỳ Mới của bầy tôi Cả Sáng là Hồ Sáng Lộc tiếp ứng cho Trăm Xanh, tập kích một trận mà Báu Mã thọ tên đích danh, về đóng cửa dưỡng thương không phục hồi được, đến khi chết vẫn còn bàng hoàng. Người thiên hạ thấy quân của Cả Sáng lợi hại đến vậy, ai cũng khiếp sợ.

Lúc Vệ Kính Vương mở cuộc tín nhiệm cốt nhằm vào phủ Chúa, Cả Sáng thông minh hơn người đón được ý Vương, cho triển khai ngay đám  quan lại kinh thành mở màn hưởng ứng. Vương hài lòng lắm, khi ấy Vương đã nhắm Cả Sáng tương lai kế vị ngai vàng, mới bèn cho đi sứ Cờ Hoa để tạo ảnh hưởng sau này.

 Đất châu Hoan có hai đại thần nghị chính đều tài năng, đỗ khoa bảng. Một người là Cả Sáng, người nữa là Tôn Dưa. Tôn Dưa mặt mũi khôi ngô, lanh lợi, thuộc loại nhã nhặn, thâm trầm , kín kẽ. Dân truyền rằng mộ tổ nhà họ Tôn trôn trên đỉnh núi hình con đại bàng vươn ra biển, đó là huyệt xưng vương. Cả Sáng vốn thân với bọn sư Mật Tông, được bọn này mách nước, mới về quê quán tìm đỉnh núi thiêng hình rồng xây chùa trấn yểm và bảo mệnh cho mình.

 Đại bàng đứng đầu muôn thú, nhưng rồng mới là linh vật. Chùa xây xong, Cả Sáng lên vùn vụt, còn Tôn Dưa dậm chận tại chỗ. Cũng nhờ bọn Mật Tông mà năm xưa Cả Sáng mới biết bọn Hồ Đắc Vệ lập đàn trấn yểm ở đàn xã tắc. Đương đêm Sáng cho quân đến phá tan tành, khép Đắc Vệ vào tội âm mưu ám hại đại thần. Đắc Vệ bị truất quyền, về đến nhà thổ máu tươi mà chết gấp.

 Sáng nắm kinh thành , mở rộng đến tận giáp đất cõi Mường. Binh lương hùng hậu không biết bao nhiêu mà kể. Lại nắm vững mặt truyền thông, tuyên huấn. Được lòng Vương lắm. Bọn bầy tôi mới bàn về thiên thời, địa lợi cũng đã đủ, duy có đoạn nhân hoà thì chưa được lòng tướng lính bộ Binh. Cả Sáng nghe mưu mới làm đường tránh vòng qua nhà các tướng lĩnh, tỏ lòng biết trọng tướng sĩ, ngõ ý sau này có làm vương sẽ trọng dụng binh lính hơn người. Tiếp đến Cả Sáng tuần du phía Nam, đến tận đất tập ấm nhà Chúa, ban thưởng quan lại ở đấy, đi lại hiên ngang, đường hoàng không hề e sợ, đúng là phong thái bậc quân vương. Chư hầu các xứ đều khâm phục cho Cả Sáng đáng mặt rồng.

Lúc về xuất kho mua pháo bông, định nhân dịp lễ kinh thành đốt để tỏ cái uy của bậc quân vương tương lại, nghe nói tốn hàng vạn lượng.

 Sáng vẫn dặn đám thủ hạ, lỡ lời với dân còn chữa được, lỡ lời với thiên triều thì muôn đời đắc tội. Bởi thế Cả Sáng có lần khinh miệt dân chúng lúc lũ lụt. Nhưng khi Tề ngang ngược xâm chiếm biển đảo, dân chúng, quan lại bất bình. Nhiều quan chức phủ Chúa lên tiếng phản kháng dữ dội. Nhưng bọn Cả Sáng vẫn lặng thinh, đã thế bọn tay sai dưới quyền của Hồ Sáng Lộc lại còn ca ngợi tình hữu nghĩ Tề- Vệ, lên án những ai tỏ ý chống đối Tề. Việc ấy cũng đẹp lòng Vệ Kính Vương lắm.

 Chúa bị Vương đánh mấy trận, hồn phách xiêu lạc, bộ tướng rụng lả tả.  Trước mất quyền kiểm soát bộ Binh, sau đến bộ Hình, rồi đến việc cai quản kinh tế cũng mất nốt. Thế còn chưa xong, đến mùa thu năm Giáp Ngọ, lúc đang yếu thế trong trận Báu Mã, anh em nhà họ Dương, bị Vương chớp thời cơ đoạt nốt quyền kiểm soát Sản Ngoại Chi Bộ, chặt đứt nguồn lực giao tiếp bên ngoài. Chúa rút về phương Nam, đưa con cái rời khỏi kinh thành về bản quán.

 Cả Sáng ở đất Châu Hoan, đất ấy xưa kia khởi nghiệp mấy trăm năm nhà Lê. Chúa ở đất Mũi, chỗ ấy cũng là khi xưa Chúa Nguyễn lúc khốn cùng về nương náu, sau chớp thời cơ Nguyễn Lan chết , tiến quân ra dành trọn cơ đồ, thống nhất thiên hạ. Lập lên triều nhà Nguyễn.

 Thế thiên hạ vẫn biến ảo khôn lường. Nhưng cứ theo thế sự này, chắc ít lâu Cả Sáng lên ngôi, cai quản thiên hạ, giữ vững nhà Sản ít nhất thêm vài chục năm nữa. Bọn trung thần nhà Sản và bọn Tề cũng chỉ mong thế mà thôi.  

 Nước Vệ chả có gì biến đột ngột, nhân cách người thiên hạ xuống đáy vực, nguồn lực tài nguyên cạn kiệt, nợ nần bên ngoài chồng chất.

Vận mạt còn dăm chục năm nữa chưa tha cho nước Vệ. Ấy là do trời trừng phạt vua quan, dân chúng băng hoại, thất đức. Vua quan thì tham nhũng, tranh giành chức quyền. Dân chúng thì bàng quan, chà đạp lên nhau mà tồn tại.

Phường lưu manh, mạt hạng như mỗ mà còn bàn chuyện đại sự loạn ngôn thế này, ấy cũng là nước mạt mà ra.

Chỉ thương những người có lòng, có tâm với đất nước lại quá ít, không địch nổi bầy lang sói phải bị cảnh khốn cùng.